Pracownicy chronieni przed wypowiedzeniem

Był chroniony, lecz jego stanowisko zlikwidowano. Czy otrzyma „tylko” odszkodowanie?

Załóżmy, że likwidujemy stanowisko, na którym zatrudniamy pracownika chronionego przed wypowiedzeniem. Jeśli wypowiemy mu umowę, a on zażąda przywrócenia do pracy, sąd zasadniczo powinien go przywrócić. Czy jednak fakt likwidacji stanowiska nie wpłynie na to, że zamiast przywrócenia będzie „tylko” odszkodowanie? Odpowiedzi na to pytanie udzielił Sąd Najwyższy w wyroku z 8 maja 2025 r., II PSKP 27/24.

Ochrona przedemerytalna – ostatecznie na wszystkich umowach terminowych

Ochrona przedemerytalna przed wypowiedzeniem umowy dotyczy wszystkich pracowników, także tych, którzy są zatrudnieni na czas określony. I to nawet w przypadku, gdy umowa i tak ma się rozwiązać jeszcze w ochronnym wieku przedemerytalnym. Tak rozstrzygnął SN w niedawnej uchwale z 30 września 2025 r. (sygn. III PZP 6/24). Ale nie ma też obowiązku przedłużania umowy.

Ma ochronę przed wypowiedzeniem – ale jest niezdolny do pracy? Sąd może go nie przywrócić

W wyniku badań okazało się, że pracownik jest niezdolny do całości lub części pracy, którą wykonywał. Pracodawca wypowiada mu więc umowę. Ale jest problem, bo pracownik jest chroniony przed wypowiedzeniem (np. jako działacz związkowy) – i żąda przywrócenia do pracy. Wówczas możliwe, że sąd przyzna mu „tylko” odszkodowanie. Przyczyna wypowiedzenia jest bowiem bardzo istotna. Szczegóły wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 25 marca 2025 r., III PSKP 44/24.

Ochrona w momencie złożenia pisma wypowiadającego czy rozwiązania umowy (podcast)?

Czy ochrona przed wypowiedzeniem (np. przedemerytalna) obowiązuje w momencie wypowiedzenia umowy? Czy też w momencie rozwiązania umowy? Załóżmy, że wypowiadamy umowę jeszcze przed okresem ochronnym, ale umowa ustaje już w okresie ochronnym. Czy tak może być? Posłuchaj podcastu.

Likwidujemy jedno z kilku stanowisk – chroniony ma pierwszeństwo pozostawienia go w zatrudnieniu

Załóżmy, że pracownik jest szczególnie chroniony (np. jako związkowiec). Czy można wypowiedzieć mu warunki pracy, gdy nowe warunki są dla niego trudne do przyjęcia? I czy jeśli jest to likwidacja jednego z kilku równorzędnych stanowisk, trzeba brać pod uwagę fakt ochrony pracownika? Odpowiedzi udzielił Sąd Najwyższy w wyroku z 5 lutego 2025 r., III PSKP 6/24.

Ochrona przedemerytalna „wyszła” dopiero w sądzie – a i tak obowiązuje

Załóżmy, że pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę. A ten ostatni odwołał się do sądu i dopiero w postępowaniu sądowym wykazał przesłanki objęcia go ochroną przedemerytalną z art. 39 kp. Mimo to, może zostać przywrócony do pracy. Tyle tylko, że wówczas wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy może być ograniczone. Szczegóły wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 9 stycznia 2025 r., I PSKP 18/24.

Od kiedy i do kiedy obowiązuje ochrona?

Zwalniając osobę chronioną ryzykujemy podwójnie. Po pierwsze: sąd na jej żądanie przywróci ją do pracy. Po drugie: odszkodowanie będzie przyznane za cały czas pozostawania bez pracy. Ale czy ochrona dotyczy momentu złożenia pisma wypowiadającego, czy też upływu okresu wypowiedzenia?

Ciąża ujawniona nawet po roku umożliwia przywrócenie zatrudnienia

Jeśli pracownik lub pracownica ujawnią i udowodnią, że byli chronieni w czasie wypowiedzenia, to sąd musi ich przywrócić do pracy (nawet, gdy pracownica zaszła w ciążę dopiero w okresie wypowiedzenia). I to nawet wtedy, gdy ujawnią to przed sądem dopiero po dłuższym czasie od złożenia odwołania od wypowiedzenia. Tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 17 października 2024 r. (sygn. III PZP 1/24).

Nowe uprawnienia pracownika z lat 2023-2024 – nie dają pełnej ochrony, a jednak… trochę chronią

Po zmianach z 2023 i 2024 roku pojawiły się pewne nowe uprawnienia pracownicze, które – choć nie dają pracownikowi wprost ochrony przed wypowiedzeniem – to wprowadzają pewne ograniczenia co do rozwiązania jego umowy o pracę (lub inne ograniczenia – np. co do gorszego traktowania). Jakie są zatem te nowe uprawnienia – i na co musi uważać pracodawca, gdy pracownik skorzysta z tych uprawnień.

Ochrona przedemerytalna a prawo do wcześniejszej emerytury

PYTANIE: Jak liczyć ochronny wiek przedemerytalny, gdy ktoś ma okresy pracy w szczególnych warunkach i być może z racji tego – możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę? Chodzi o to, że pracownik ustnie twierdzi, że ma wystarczające okresy pracy w szczególnych warunkach, by taką emeryturę otrzymać – i dlatego oświadcza, że już (wcześniej) zaczęła go obowiązywać ochrona – ale ich nie udokumentował. I teraz, czy jest we wcześniejszym wieku ochronnym czy nie? Skąd pracodawca ma to wiedzieć? Jeśli wypowiemy umowę bez potwierdzonych tych okresów, a on potem je udokumentuje, to czy musimy cofnąć wypowiedzenie?