Zasady kontroli zwolnień lekarskich po zmianach

Andrzej Radzisław

Autor: Andrzej Radzisław

Dodano: 17 maja 2026
Orzeczenie lekarskie nie gwarantuje nauczycielowi urlopu zdrowotnego

Pracodawcy są uprawnieni do przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania przez pracowników zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby lub konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny, jeżeli są uprawnieni do wypłaty zasiłków bądź wypłacają wynagrodzenie chorobowe.

Kogo może dotyczyć kontrola?

Kontrola może być wykonana zarówno gdy na zwolnieniu jest adnotacja „chory powinien leżeć", jak i w przypadku adnotacji „chory może chodzić". Kontrola może dotyczyć zarówno pracownika, jak i innego ubezpieczonego, np. osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia. W przypadku zleceniobiorców ewentualna kontrola dotyczy wyłącznie osób, które mają prawo do zasiłków. Jeżeli zleceniobiorca ze zlecenia nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu, to w przypadku choroby zasiłek mu nie przysługuje.

W jakich przypadkach pracodawca może kontrolować pracownika na zwolnieniu lekarskim?

Do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich uprawniony jest pracodawca, który:

  • płaci wynagrodzenie chorobowe – wtedy może kontrolować pracownika niezależnie od tego, czy jest płatnikiem zasiłków (ale mniejszy pracodawca, nie będący płatnikiem zasiłku nie może sam kontrolować osoby na zasiłku chorobowym, kontroli dokonuje wówczas ZUS)

  • jest płatnikiem zasiłków, tj. gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych podlegających temu ubezpieczeniu (decyduje liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego 30 listopada poprzedniego roku).

Trzeba podkreślić, że ZUS może kontrolować pracowników zatrudnionych zarówno u małych pracodawców, jak i dużych pracodawców. Czyli w przypadku dużego pracodawcy pracownik może być w tym samym dniu kontrolowany i przez ZUS, i przez swojego pracodawcę.

Pracodawca uprawniony do kontroli, który jest osobą fizyczną, może tę kontrolę przeprowadzić sam albo zlecić jej przeprowadzenie innemu pracownikowi, np. pracownikowi działu kadr albo firmie zewnętrznej (m.in. na podstawie umowy określającej m.in. zakres i cel przetwarzania danych osobowych, powierzonych temu podmiotowi, niezbędnych do przeprowadzenia kontroli).

Od 13 kwietnia obowiązują zmienione zasady dotyczące zwolnień lekarskich. Pisaliśmy już o zmianach co do przypadków, gdy pracownik nie utraci zasiłku. Ale oprócz tego doprecyzowano także zasady kontroli zwolnień lekarskich – np. kontrolerzy mają prawo wstępu do miejsca przeprowadzania kontroli i legitymowania osoby kontrolowanej. A zatem, kto może sprawdzić pracownika na zwolnieniu, gdzie taka kontrola może się odbywać oraz jakie są uprawnienia kontrolującego?

Pozostało jeszcze 89% treści

Aby zobaczyć cały artykuł, zaloguj się lub zamów dostęp.

Testuj Portal "Aktualności kadrowe" przez 14 dni!

To kompleksowy serwis ekspercki dla osób zajmujących się sprawami kadrowymi, który oferuje:

  • Portal – zmiany przepisów, komentarze, porady
  • Indywidualne konsultacje z ekspertami
  • Newslettery 3 razy w tygodniu
  • E-booki, raporty, zestawienia
  • Wzory dokumentów, wskaźniki, video porady
Sprawdź ofertę

Masz już zamówiony magazyn "Aktualności kadrowe"?

Zaloguj się swoim hasłem klienta i uzyskaj dostęp do wszystkich materiałów na stronie.

Adres e-mail:

Hasło

Nie pamiętam hasła
Andrzej Radzisław

Autor: Andrzej Radzisław

Radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Ekspert w zakresie ubezpieczeń społecznych. Wieloletni pracownik Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdzie m.in. brał udział w opiniowaniu aktów prawnych związanych z ubezpieczeniami oraz analizował wydawane przez ZUS interpretacje w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami.

Testuj BEZPŁATNIE Aktualności kadrowe przez 48 godzin

Nr 293 Maj 2026

Nr 293
Maj 2026
Dostępny w wersji elektronicznej

PIP zmieni umowę w etat – 52 możliwe skutki